Gastbloggers

Prof. Dr. Bert Suys – Overgewicht bij kinderen en cardiovasculair risico, opportuniteiten voor preventie?

Overgewicht bij kinderen

Prof. Dr. Bert Suys

Kindercardiologie

GZA ziekenhuizen en netwerk kindercardiologie Antwerpen

Universitair ziekenhuis Leuven

 

Overgewicht bij kinderen en adolescenten is wereldwijd dramatisch toegenomen in een tijdspanne van minder dan 1 generatie, in zoverre zelfs dat het 1 van de belangrijkste aandachtspunten wordt van de wereldgezondheidsorganisatie; men noemt het soms zelfs de ‘tijdbom’ van de toekomstige gezondheidszorg. (fig 1)

Recente studies tonen aan dat in de EU ongeveer 20% van de kinderen te zwaar zijn, waarvan 5% echt obees; in Noord-Amerika is dat zelfs respectievelijk 30 en 15%!

Het gemiddelde gewicht van kinderen in de US is zo met 5kg gestegen de laatste 30 jaar!

De laatste jaren zien we ook een dramatische toename in andere landen zoals bvb China, maar ook in ontwikkelingslanden, met name in verstedelijkte gebieden en zeker in bevolkingsgroepen met een hogere socio-economische status.

De reden waarom bepaalde kinderen of bepaalde bevolkingsgroepen zo gevoelig zijn aan het ontwikkelen van overgewicht is multifactorieel en complex, en voer voor vele onderzoeksgroepen wereldwijd; het is duidelijk dat het past in een veel groter plaatje dan enkel voeding of beweging. Er is zeker een factor genetische voorbeschiktheid, maar vele omgevingsfactoren zoals bvb de reeds genoemde socio-economische status, bepaalde familiale gewoontes…spelen een rol (ref 1).

Waarom men vaak spreekt van een tijdbom, is omdat de toenemende prevalentie van ‘childhood obesity’ gepaard gaat met een toename van de zogenaamde ‘volwassen’ comorbiditeiten zoals type 2 diabetes (verworven suikerziekte), hypertensie (hoge bloeddruk), leveraantasting, obstructieve slaapapnoe, dyslipidemie (verstoord evenwicht van vetten). Hiervan weten we dat ze een belangrijk cardiovasculair risico inhouden, dus belangrijke risicofactoren zijn van hart-en vaatziekten op termijn.

Temeer omdat we weten dat een zwaarlijvig kind heel veel kans heeft om een zwaarlijvige volwassene te worden, is het belangrijk hierop vroeg in te grijpen; we zien trouwens ook al in een vroeg stadium rechtstreekse effecten van obesitas op zich op bvb de hartspier, maar ook op de vaten (ref 2).

De emotionele weerslag is vaak even ernstig, met vaak belangrijke psychosociale complicaties (stigmatisatie, slecht zelfbeeld, soms zelfs tot depressie toe), dikwijls leidend tot een moeilijk doorbreekbare vicieuze cirkel.

Zoals reeds eerder gezegd is het probleem multifactorieel, maar een onevenwichtige energiebalans ten gevolge van overmatige calorie inname en beperkt calorie verbruik wordt toch als een erg belangrijke factor gezien. Lifestyle interventies (heel belangrijk ‘family-based’), met name aanpassing van eet/drink gewoontes in combinatie met lichaamsbeweging zijn toch de hoekstenen van de globale aanpak (ref 3).

Zoals reeds veel aandacht werd besteed aan het belang van borstvoeding, moet evenveel aandacht besteed worden om onze kinderen te beschermen tegen de promotie van ‘sedentaire’ activiteiten (allerlei pc of game-console spelletjes), en het grote aanbod aan energie-rijke en nutrient – arme voeding en drank.

Er zijn al veel goede initiatieven, zoals bvb het bannen van frisdrank automaten in vele scholen, maar toch is er nog veel werk aan en letterlijk in de winkel; aan de kassa vindt men toch eerder snoep dan fruit…in de cinema moet je bijna verplicht langs een groot aanbod snoep en junkfood…

Het is ook niet makkelijk om in een werkend gezin tussen alle drukte en ieders nevenactiviteiten in, gezond eten op tafel te toveren, dat liefst ook nog lekker is, maar zoals deze blog bewijst, kan het wel…

 

Referenties

  1. Lobstein et al. Child and adolescent obesity: part of a bigger picture. Lancet 2015; 385: 2510-2520.
  2. Van Putte-Katier, Suys et al. Early cardiac abnormalities in obese children: importance of obesity per se versus associated cardiovascular risk factors. Pediatric Research 2008; 64: 205-209.
  3. Brown et al. Addressing childhood obesity: opportunities for prevention. Pediatr Clin North Am 2015; 62: 1241-1261.

 

Figuren

A/ wereldwijde prevalentie van obesitas bij kinderen en adolescenten

B/ wereldwijde prevalentie van zowel overgewicht als obesitas

 

No Comments

Leave a Reply

You Might Also Like